Centralizacja VAT w jednostkach samorządu terytorialnego jest zagadnieniem tyleż aktualnym, co odkładanym w czasie. Problem dojrzewał i dojrzewa jednak do ostatecznego wyjaśnienia, w tym do przyjęcia rozwiązań ustawowych. Przypomnijmy, że zaczęło się w czerwcu 2013 roku uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego (Gmina i jednostki organizacyjne gminy a status podatnika VAT), potem był wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-276/14 – jednostka budżetowa a podatnik VAT), a następnie oczekiwanie na rozwiązanie ustawowe (pisaliśmy o tym: Centralizacja VAT w jednostkach samorządu terytorialnego – projekt ustawy). Na początku lipca 2016 rząd przyjął – z drobnymi zmianami – projekt ustawy z dnia 23 czerwca 2016 roku. Można przypuszczać, że z dniem 1 stycznia 2017 roku centralizacja VAT będzie objęta obowiązkiem ustawowym, ale do dnia 31 grudnia 2016 roku można, a czasami nawet warto przeprowadzić ją w sposób dobrowolny.

Centralizacja VAT wiążę się z brakiem odrębności podmiotowej jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych. Na temat istoty centralizacji rozliczeń pisaliśmy we wcześniejszych komentarzach, aczkolwiek w tym miejscu warto podkreślić, że proces centralizacji rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego nie jest “zwykłym” scaleniem, a złożonym zabiegiem analitycznym, który może wpłynąć korzystnie na finanse j.s.t. Kluczowe może okazać się przede wszystkim to, kiedy dokonamy centralizacji VAT, w tym, czy dokonamy centralizacji uprzedniej.

W ramach regulacji ustawowych przewidziano obowiązek centralizacji z dniem 1 stycznia 2017 roku. Nie oznacza to jednak braku możliwości dokonania centralizacji przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy. Centralizacja VAT, którą zresztą niektóre j.s.t. już wprowadziły lub wprowadzają jest następstwem uchwały NSA oraz wyroku TSUE, a więc ustawa ma charakter porządkujący. Przewidziano zresztą obowiązek informacyjny wobec organów podatkowych (informacja o centralizacji wraz z wykazem jednostek). Wspomniana informacja będzie stanowić podstawę wykreślenia jednostek organizacyjnych z rejestru podatników VAT (przewidziano sukcesję praw i obowiązków).

Z kwestii istotnych, które wywoływać będą wątpliwości zaliczyć należy współczynnik sprzedaży (art. 90 ustawy o VAT). Przewiduje się w tym zakresie rozwiązania okresowe, dopuszczające możliwość posługiwania się współczynnikami poszczególnych jednostek. Na uwagę zasługuje również projektowane rozwiązanie związane z kasami rejestrującymi. Ustawodawca dostrzega problem organizacyjno – finansowy w tym zakresie. Bez wątpienia jednak uwagę j.s.t. skierować należy także na tzw. centralizację uprzednią. Projekt przewiduje bowiem szczegółowe zasady dotyczące korygowania wcześniejszych rozliczeń.

Szerzej o problemie na: www.centralizacja-vat.pl.