Praktyka gospodarcza od lat zmagała się z problemem uiszczenia podatku przez osobę trzecią. Zdania, co do możliwości wykonania zobowiązania publicznoprawnego przez podmiot inny niż podatnik były podzielone. Przeważał pogląd sprzeciwiający się takiej możliwości, ale nie brakowało głosów dopuszczających takie ułatwienie. Z dniem 1 stycznia 2016 roku wchodzi nowy art. 62b ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 1 pkt 54 w zw. z art 31 ustawy z dnia 10 września 2015 roku o zmianie ustawy – ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1649) do systemu wygasania zobowiązań podatkowych zostanie wprowadzona podstawa prawa zapłaty podatku przez inny podmiot niż podatnik. Jest to zmiana słuszna, odpowiadająca potrzebom praktyki. Wątpliwości, co do skuteczności zapłaty podatku były zmorą nie tylko podatników, lecz również organów podatkowych. Nie do końca jednolite było w tej materii orzecznictwo.

W art. 62b wprowadzono trzy grupy innych podmiotów: a) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę; b) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym oraz c) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł. Pierwsza grupa nawiązuje do powiązań rodzinnych i nie budzi większych wątpliwości. Chodzi o to, aby poprzez podział obowiązków rodzinnych nie doprowadzić do sytuacji, że podatek zapłacony np. przez małżonka pozostawał ciągle zaległością podatkową. Innymi słowy, ustawodawca przyjął, że skoro pomiędzy członkami rodziny, bliskimi istnieje obowiązek alimentacyjny, to regulowanie zobowiązania podatkowego może być dokonane w ramach “wewnętrznych”, rodzinnych ustaleń przez kogoś innego niż podatnik.

Druga grupa “innych” podmiotów związana jest z zabezpieczeniem rzeczowym. Brak możliwości zapłaty podatku stwarzał sztuczny, niepotrzebny problem. Teoretycznie bowiem “inny podmiot” odpowiadający rzeczowo nie mógł tego zobowiązania uiścić za pomocą np. środków pieniężnych.

Najciekawsza jest jednak grupa trzecia – inni “inni”. Ustawodawca wprowadził w tym przypadku limit kwotowy – 1.000,00 zł. Uzasadnienie wprowadzenia tego limitu jest w miarę oczywiste, ponieważ chodzi jednak o zapobiegnięcie przerzucania ciężaru opodatkowania. Rzecz w tym, iż wspomniane rozwiązanie w naturalny sposób może wpasowywać się w usługi biur rachunkowych, a w tym przypadku ciekawe może okazać się omyłkowe “przekroczenie” limitu. Czy wówczas podatek uznanie zostanie za zapłacony, czy też nie, a jeśli nie – to, czy zaległości podatkowa powstanie od części, czy też może od całości? Zobaczymy.

 

Jakkolwiek zmianę uznać należy za pozytywną, to jednak czegoś brakuje. W art. 8 pkt 4 ww. ustawy nowelizującej wprowadzono również zmianę do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z dniem 1 stycznia 2016 roku art. 31 dotyczący zapłaty składek będzie miał następującą treść: Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 38a, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3 i 5, art. 62b § 1 pkt 2 i § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3, art. 108 § 1, 3 i 4, art. 109 § 1 w zakresie art. 29, art. 109 § 2 pkt 1, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i § 5 pkt 1, art. 112 § 1-5, art. 112b, art. 112c, art. 113, art. 114, art. 115-117, art. 118 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Czytamy, czytamy i… składki ZUS będą płacone zatem ciągle po staremu, z małym wyjątkiem dotyczącym wspomnianej wyżej drugiej grupy.