Centralizacja VAT w jednostkach samorządu terytorialnego – projekt ustawy

Czekaliśmy, czekaliśmy i się doczekaliśmy. Mowa o projekcie ustawy wykonującej orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-276/14, czyli orzeczenie dotyczącego podatku VAT w gminach, a szerzej – problemu samodzielności jednostek budżetowych w ramach rozliczeń podatku od towarów i usług. Projekt ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków europejskich przez jednostki samorządu terytorialnego oraz o zmianie ustawy o finansach publicznych (z dnia 14 stycznia 2016 roku) ledwie ujrzał światło dzienne, a już stał się podstawą medialnych dywagacji na temat konsekwencji centralizacji dotyczących zwrotu środków.

Na wstępie warto podkreślić sukcesję w podatku od towarów i usług. Jednostka samorządu terytorialnego wstępuje w prawa i obowiązki swojej jednostki organizacyjnej, która dotychczas była samodzielnym podatkiem podatku VAT. Co ciekawe, planuje się wprowadzenie okresu przejściowego dotyczącego sposobu rozliczenia podatku VAT w ten sposób, że “stary” system może obowiązywać jeszcze do 31 grudnia 2016 roku (o ile miał miejsce w dniu 29 września 2015 roku i to pod pewnymi warunkami).

Bez wątpienia sporo zamieszania może wynikać z prawidłowym odczytaniem intencji ustawodawcy w sprawie współczynnika do prawidłowego odliczenia podatku naliczonego (współczynnik struktury sprzedaży) oraz kas rejestrujących. Przyjęto bowiem okres przejściowy umożliwiający w ramach centralizacji obliczanie takich wskaźników dla poszczególnych jednostek organizacyjnych odrębnie, jak również czasowe wykorzystanie dotychczasowych kas fiskalnych, a nawet korzystanie z dotychczasowego zwolnienia z obowiązku ich stosowania.

Bardzo ważny może okazać się również art. 8 ustawy. Mowa w nim bowiem o tzw. kwalifikowalności wydatku w ramach finansowania środkami europejskimi. Idea tego przepisu jest prosta, aczkolwiek bardzo komplikująca płynne przejście od rozliczenia rozproszonego do scentralizowanego. Przypomnieć należy, że podatek VAT jako element wydatku miał ustalany status kwalifikowalności przy finansowaniu ze środków unijnych. Przy zmianie sposobu rozliczenia może dojść do sytuacji, w której jednostka samorządu terytorialnego będzie mogła “odzyskać” VAT sfinansowany ze środków unijnych. Ustawodawca poprzez art. 8 wprowadza regułę prawo do odliczenia VAT naliczonego pod warunkiem zwrotu środków. Spodziewać należy się, że będzie to wyjątkowo drażliwy i sporny obszar rozliczeń VAT w ramach centralizacji.

Będziemy na bieżąco śledzić prace nad tym projektem. Ma on bowiem istotne znaczenia dla uporządkowania systemu rozliczenia podatku VAT w jednostkach samorządu terytorialnego. Najbliższe miesiące mogą w samorządach upłynąć pod znakiem korygowania…