Ceny transferowe 2018, czyli dokumentowanie tzw. rynkowości transakcji z podmiotem powiązanym

Pojęcie cen transferowych znane jest przede wszystkim z przepisów tzw. międzynarodowego prawa podatkowego. O powiązanych przedsiębiorstwach, w tym o korektach wspomina art. 9 MK OECD. Na początku 2018 roku warto jednak przypomnieć dużą wagę tego zagadnienia dla podatników krajowych (PIT i CIT), powiązanych nie tylko z przedsiębiorcami zagranicznymi, lecz również występujących i rozliczających się w ramach powiązań krajowych. Organy podatkowe coraz wnikliwiej analizują transakcje wewnątrzgrupowe. Mogą one bowiem stanowić sposób na “przerzucanie” przysporzeń majątkowych i kosztów ich uzyskania celem ogólnej (“w grupie”) redukcji zobowiązań publicznoprawnych. Nowe regulacje w zakresie sporządzania dokumentacji cen transferowych mają stanowić narzędzie informacyjne, ale i kontrolne dla organów podatkowych.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. po raz kolejny zmieniły się przepisy regulujące zasady dotyczące cen transferowych. Tego dnia weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1932), w których m. in. ograniczono krąg podmiotów zobowiązanych do przygotowania dokumentacji i równocześnie rozszerzono katalog czynności objętych obowiązkiem dokumentacyjnym. Zmianie uległy także wymogi techniczne i formalne składania dokumentacji. Zestawienie wspomnianych zmian zostało przedstawione na portalu powiazane.pl w Dokumentacja cen transferowych do 2016 r. i od 2017 r. – różnice.

Ustalając obowiązek dokumentacyjny dla transakcji (lub innych zdarzeń) dokonywanych z podmiotem powiązanym nie można zapomnieć o ustawowych limitach rachunkowych wskazanych w art. 25a ustawy o PIT oraz art. 9a ustawy o CIT. Podatnik prowadzący działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej, który w poprzednim roku podatkowym wykazał przychody lub koszty ustalone na podstawie ksiąg rachunkowych wyższe niż równowartość 2 mln euro (limit rachunkowy), a ponadto dokonał transakcji lub innego zdarzenia z podmiotem powiązanym mającej znaczący wpływ na wysokość jego dochodu / straty (limit transakcyjny), jest zobowiązany do sporządzenia dokumentacji. Samo przekroczenie progów wyznacza obowiązek dokumentacyjny w roku dokonania transakcji lub innego zdarzenia, a ponadto w roku po nim następującym, bez względu na wysokość osiągniętych przychodów i poniesionych kosztów. Z kolei dokonanie transakcji na kwotę odpowiednio wyższą od ustawowych progów oznacza kolejne obowiązki. O zróżnicowaniu zakresu obowiązków dokumentacyjnych w zależności od wartości przychodów lub kosztów podatnika można przeczytać w artykule Co powinna zawierać dokumentacja cen transferowych? na portalu powiazane.pl.

Jak pokazała praktyka, nie wszystkie uregulowania w zakresie sporządzania dokumentacji okazały się jasne, dlatego Minister Rozwoju i Finansów 12 września 2017 r. wydał rozporządzenia wykonawcze w sprawie informacji zawartych w dokumentacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz w sprawie informacji zawartych w dokumentacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Rozporządzenia te są zgodne z zaleceniami OECD przedstawionymi w ramach projektu BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) i doprecyzowują co powinno znaleźć się w dokumentacji cen transferowych przygotowanej po dniu 31 grudnia 2016 r.

Prawdopodobnie zmiany zachodzące na poziomie kontaktów między podmiotami jeszcze niejednokrotnie wymuszą na prawodawcy konieczność uzupełnienia lub “zwykłego” dostosowania przepisów w zakresie cen transferowych. Wprowadzane zmiany są próbą “dogonienia” przez przepisy podatkowe coraz bardziej złożonych struktur organizacyjnych oraz stosunków zobowiązaniowych (transakcji i transferów świadczeń). Powinno się jednak skrupulatnie przeanalizować dokonywane transakcje pod kątem aktualnie obowiązujących regulacji, w tym z uwzględnieniem uwarunkowań ekonomicznych ich dokonywania. Ewentualne konsekwencje wynikające z udowodnienia nam transferu zysków mogą mieć następstwa nie tylko finansowe, lecz również organizacyjne i karne skarbowe. Warto być przygotowanym i w nowym roku rzetelnie sporządzić właściwą dokumentację podatkową.