Foreign Account Tax Compliance Act, czyli FATCA

Jednym z ciekawszych przykładów ostatnich lat dotyczących bezpośredniego wpływu ustawodawstwa wewnętrznego jednego kraju na ustawodawstwo innego jest tzw. FATCA. Tym pierwszym krajem są Stany Zjednoczone Ameryki Północnej, a tym drugim między innymi Polska. Geneza tzw. FATCA jest dość prosta i wynika z działań ochronnych państwa amerykańskiego wobec roszczeń podatkowych USA. Wprowadzenie w Polsce FATCA, czy bardziej poprawnie – wykonanie umowy międzynarodowej wdrażającej FATCA jest coraz bardziej widoczne dla Kowalskiego. Warto zatem wyjaśnić, o co chodzi z tzw. FATCA i jaki jest związek ustawodawstwa amerykańskiego z obowiązkami podatkowymi w Polsce.

Przede wszystkim tzw. FATCA stanowi podjętą przez władze amerykańskie próbę wprowadzenia mechanizmu ochronnego i zabiegającego unikaniu opodatkowania poprzez nałożenie obowiązków sprawozdawczych na instytucje finansowe innych krajów. Brak wypełnienia obowiązków sprawozdawczych powiązany został z tzw. sankcyjnym podatkiem u źródła. Innymi słowy, transfery środków pieniężnych pomiędzy USA a innym krajem zostały powiązane z możliwością obciążenia transferu dodatkową daniną. Ma to ograniczyć unikanie opodatkowania przez amerykańskich rezydentów podatkowych.

Polska zawarła ze Stanami Zjednoczonymi w dniu 7 października 2014 roku umowę w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA. W dniu 1 grudnia 2015 roku weszła w życie ustawa wykonawcza, tj. ustawa z dnia 9 października 2015 roku o wykonywaniu Umowy między Rządem RP a Rządem Stanów Zjednoczonych w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA (Dz. U. z 2015 r. poz. 1712). Wdrożenie ustawodawstwa FATCA wprowadziło szereg obowiązków na tzw. raportujące polskie instytucje finansowe. Są nimi następujące kategorie instytucji finansowych, wymienione w umowie: instytucje powiernicze, instytucje depozytowe, zakłady ubezpieczeń, a nawet tzw. podmioty inwestujące. Dokonując szczegółowej analizy zakresu przedmiotowego aktywności tzw. instytucji finansowych nie ulega wątpliwości, że szeroko rozumiany sektor pośrednictwa finansowego został w Polsce objęty obowiązkami w ramach wdrażania FATCA.

Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że wdrożenie FATCA należy utożsamić z wymianą informacji podatkowych o dość osobliwym znaczeniu. Chodzi bowiem o wsparcie interesów fiskalnych państwa – inicjatora, czyli Stanów Zjednoczonych.