Gmina i jednostki organizacyjne gminy a status podatnika VAT

Jednym z ciekawszych zagadnień podatku VAT jest podmiotowość podatkowa gminy oraz jej jednostek organizacyjnych. Wątpliwości w tej kwestii łączą się z problemami budżetowymi, administracyjnymi, organizacyjnymi, jak również cywilistycznymi. Praktyką wieloletnią było jednak traktowanie nie tylko gmin, ale i ich jednostek organizacyjnych jako potencjalnych podatników podatku VAT.

Ku zaskoczeniu praktyków NSA w dniu 26 czerwca 2013 roku wydał uchwałę 7 sędziów z następującą tezą: w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jednostki budżetowe gminy nie są podatnikami podatku od towarów i usług (sygn. akt I FPS 1/13).

… i się zaczęło. Konsekwencje takiej uchwały były i są ogromne dla praktyki. Nie do końca wiadomo było jak uchwałę “wykonać”. Sądy administracyjne zaczęły wydawać orzeczenia “odwracające” dotychczasową praktykę. Po jednostkach budżetowych z zakresu podmiotowego VAT zaczęto się zastanawiać nad wykluczeniem samorządowych zakładów budżetowych. Nie bez wątpliwości “utrzymano” podmiotowość podatkową spółek komunalnych.

Jako podsumowanie nowego spojrzenia może posłużyć stanowisko jednego z sądów administracyjnych, który wyjaśnił, że urząd marszałkowski nie jest zdolny do podejmowania samodzielnych działań w imieniu własnym i na własny rachunek, a więc nie może być podatnikiem VAT.

Z uwagi na spore zamieszanie, w tym wątpliwości prawne NSA postanowił zwrócić się z pytaniem do TSUE.

Zobacz

Trudno przewidzieć, jakie stanowisko zajmie Trybunał Sprawiedliwości UE. Nie ulega jednak wątpliwości, że orzeczenie w sprawie C-276/14 będzie miało dużą doniosłość dla systemu finansów samorządowych.