“Kondygnacja o wysokości w świetle”, czyli podatek od nieruchomości i rura w garażu

Dawno nie było takiego poruszenia w mediach dotyczącego podatku od nieruchomości. Wszystko za sprawą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt II FSK 1738/14, aczkolwiek obiektywnie należałoby uznać, że istota problemu została wyjaśniona w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 roku, sygn. akt III SA/Wa 1894/13. W wyroku NSA oddalono skargę kasacyjną SKO od wyroku WSA w Warszawie. Medialny spór o rurę w garażu w istocie dotyczy wykładni pojęcia “kondygnacji o wysokości w świetle”, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, tekst jedn. z 2016 roku, Dz. U. poz. 716.

Przypomnijmy, że zgodnie z ww. art. 4 ust. 2: Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Innymi słowy, dla potrzeb podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości przyjmuje się, że wysokość pomieszczeń powyżej 2,20 m oznacza opodatkowanie według powierzchni użytkowej. Rzecz w tym, iż wspomniana wysokość odnoszona jest do pojęcia “wysokości w świetle”.

W spór wdał się podatnik, który twierdził, że możliwość korzystania z przestrzeni garażu ograniczają “elementy infrastruktury budynku”, co sprowadza faktyczną wysokość (dla potrzeb użytkowych) do 2,05 m wysokości. Ciekawostką jest to, iż ograniczenie wynikać może między innymi z wjazdu, którego wysokość z reguły jest niższa (np. 2,05 m). Na marginesie należy dodać, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem “kondygnacji o wysokości w świetle”.

Samorządowe organy podatkowe przyjęły, że posiłkować należy się w tym zakresie rozporządzeniem wykonawczym do prawa budowlanego. Minister Infrastruktury wydając rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wyjaśnił, że garaże dla samochodów osobowych powinny mieć wysokość w świetle konstrukcji co najmniej 2,20 m oraz wjazd w wysokości 2,00 m w świetle. Są to zatem warunki techniczne odrębne. Uzupełniająco utożsamiono “wysokość w świetle konstrukcji” z “kondygnacją o wysokości w świetle”. Warto podkreślić, że samorządowe organy podatkowe nie dokonały ustaleń faktycznych przyjmując, że skoro garaż dla samochodów osobowych został dopuszczony do użytkowania, to spełnia warunki techniczne. Skoro zaś spełnia warunki techniczne, to wysokość w świetle konstrukcji będąca odpowiednikiem “kondygnacji o wysokości w świetle” ma co najmniej 2,20 m i podlega opodatkowaniu w 100 proc.

Powyższe wnioskowanie samorządowych organów podatkowych powiązane z zaniechaniem ustaleń faktycznych zakwestionował WSA w Warszawie, który przyjął, że: Zastosowany w treści przepisu art. 4 ust. 2 u.p.o.l. przez ustawodawcę mało precyzyjny zwrot “wysokość kondygnacji w świetle” niewątpliwie został zaczerpnięty z języka potocznego (por. w świetle bramki, w świetle tunelu itp.) i w istocie rzeczy może oznaczać, że chodzi o wysokość prześwitu między dwiema płaszczyznami, co w odniesieniu do kondygnacji budynku może jedynie oznaczać wysokość między podłożem a najniższymi trwałymi elementami konstrukcyjnymi stropu. Tak ustalona treść przepisu art 4 ust. 2 u.p.o.l., w oparciu o reguły wykładni gramatycznej jest zbieżna z treścią ustaloną w oparciu o reguły wykładni funkcjonalnej, albowiem co do zasady podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu. Warto przypomnieć i podkreślić ostatni fragment: (…) podstawą opodatkowania dla budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, co w przypadku garaży wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem oznacza, że mogą tam wjechać samochody o wysokości nie większej niż najniższy trwały element konstrukcyjny stropu. 

Idąc tym tokiem rozumowania można dojść do wniosku, że wysokość wjazdu może jednak mieć znaczenie podstawowe (aczkolwiek NSA wprost takiego stanowiska nie zajął). Obiektywnie bowiem do garażu dla samochodów osobowych wjechać mogą samochody o wysokości nie większej niż wysokość wjazdu, a to oznacza, że “przeznaczenie” garażu jest wypadkową między innymi wysokości wjazdu. Jakkolwiek z bardzo daleko posuniętą ostrożnością należy podchodzić do utożsamienia wysokości wjazdu z garażem o wysokości w świetle, to jednak wykładni takiej wykluczyć się nie da…