Krajowa Administracja Skarbowa – idea, oczekiwania i komentarze

Pojęcie “KAS” lub szerzej – Krajowa Administracja Skarbowa gości w debacie publicznej od kilku miesięcy. Idea pomysłu ujednolicenia struktur fiskalnych jest z założenia odbierana pozytywnie i nawet oczekiwana. Rozbicie na pion celny, podatkowy oraz skarbowy nie jest zrozumiałe dla podatników. Zdarza się, że podatnik nie potrafi wyjaśnić, czy jeszcze trwa kontrola podatkowa, czy może już postępowanie podatkowe, a może jednak postępowanie kontrolne. Zlewa się również pojęcie Urzędu Skarbowego z Urzędem Kontroli Skarbowej. Nie do końca zrozumiałe jest, dlaczego raz organem odwoławczym jest Dyrektor Izby Skarbowej, a innym razem zwracamy się do Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej. Klasyką niejasności jest podział na kontrolę podatkową oraz kontrolę skarbową.

Na wstępie należy podkreślić, że ujednolicenie struktur, w tym ich scalenie nie może być celem samym w sobie. Innymi słowy, to czy sprawą zajmuje się US, UKS czy UC nie ma aż tak dużego znaczenia. Ważne, że pracownik danego urzędu obsługujący organ podatkowy, skarbowy lub celny działa w sposób niejednolity, inny względem kolegów z innych pionów. Mieszają się instytucje, mieszają się kompetencje, miesza się wykładnia przepisów procesowych. W tych okolicznościach problemy połączenia służby mundurowej (celnej) z niemundurową (skarbową) nie mają większego znaczenia dla podatnika. Istotne są zabiegi sprowadzające się do ujednolicenia procedur.

Abstrahując zatem od rodzaju daniny publicznej, podatnik (zobowiązany) powinien wiedzieć, jakie prawa i obowiązku na nim ciążą, niezależnie od tego, kto daną procedurę i w związku z jaką daniną prowadzi. W ramach prac nad koncepcją nie do końca wiadomo, czy wprowadzeniu KAS towarzyszyć będzie próba ujednolicenia przepisów proceduralnych, tj. postępowania podatkowo – skarbowo – celnego, a więc postępowania fiskalnego. Istniejące i konieczne różnice można przecież uporządkować przepisami odrębnymi w ramach ordynacji podatkowej.

Na czele KAS ma stać oczywiście Minister Finansów, ale w strukturach merytorycznych istotnego znaczenia nabierze zapewne Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej będzie z kolei odpowiadał przede wszystkim za jednolitą linię interpretacyjną. W ramach działań merytorycznych organem pierwszej instancji mieliby być naczelnicy urzędów administracji skarbowej oraz celno-skarbowych, co nie jest jeszcze do końca jasne. Organem odwoławczym byłby dyrektor izby administracji skarbowej.

Z uwagę będziemy śledzić prace nad koncepcją KAS. Nie negując założeń pozostaje oczekiwać, że nie będzie to zmiana tabliczek w powiązaniu z jeszcze większym chaosem kompetencyjnym, lecz rzeczywiste, realne i skoordynowane uporządkowanie struktur fiskalnych. Istotną cechą takiej reformy musi być wyjaśnienie zagadnień proceduralnych. Ewentualne nowe procedury, tj. kontrola uproszczona, kontrola czy postępowanie audytowe nie powinny być postępowaniami “obok”, lecz “zamiast”… CDN.