Z dniem 1 marca 2017 roku wchodzi w życie duża zmiana organizacyjna, która ma szczególne znaczenie dla sporów skarbowych. Mowa o Krajowej Administracji Skarbowej, a więc ustawie z dnia 16 listopada 2016 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz. U. poz. 1948. Całość zmian ma zostać wprowadzona do 1 stycznia 2018 roku. Z tym bowiem dniem wejdą w życie regulacje dotyczące Centrum Informatyki Krajowej Administracji Skarbowej. Sygnalizowana zmiana organizacyjna jest trudna, wymagająca uporządkowania i skoordynowania konsolidacji odmiennych struktur organizacyjnych. Pociąga jednak za sobą również szereg zmian towarzyszących, pośrednio tylko powiązanych z KAS. Podkreślając znaczenie dla sporów skarbowych KAS wystarczy uwypuklić, że utracą moc obowiązującą następujące ustawy: o kontroli skarbowej, o urzędach i izbach skarbowych, o Służbie Celnej oraz o administracji podatkowej.

Przede wszystkim warto podkreślić, że KAS to nie tylko administracja podatkowa, a zadania KAS nie będą dotyczyć wyłącznie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 roku o Krajowej Administracji Skarbowej, Dz. U. poz. 1947: KAS stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. Dokonano zatem scalenia służb celnych ze służbami skarbowymi, a więc formacji mundurowej z niemundurową. Była i jest to jedna z trudności działań reorganizacyjnych (w strukturach wyodrębni się Służbę Celno – Skarbową).

KAS działać będzie poprzez tzw. organy KAS, czyli: ministra właściwego ds. finansów publicznych, Szefa KAS, dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej, naczelnika urzędu skarbowego oraz naczelnika urzędu celno-skarbowego. Na marginesie należy zaznaczyć, że przyjęcie nazwy “skarbowy” i “celno – skarbowy” dla organów pierwszo-instancyjnych nie jest zabiegiem najszczęśliwszym, aczkolwiek mającym źródło w dotychczasowej strukturze organizacyjnej (urzędy skarbowe a urzędy celne i urzędy kontroli skarbowej).

Czas pokaże, czy wyodrębnienie dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej uporządkuje problem interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz celnego. W tym zakresie doświadczenia ostatnich lat wskazują, że centralizacja działań ujednolicania interpretacji przepisów jest konieczna. Wystarczy przypomnieć, że jeszcze kilka lat temu interpretacje naczelników urzędów skarbowych, często dość “egzotyczne”, wprowadzały sporo zamieszania w tym zakresie.

Zmiana izb skarbowych na izby administracji skarbowej ma charakter dostosowujący, aczkolwiek dyrektorzy izb administracji skarbowej będą przede wszystkim ciągle organami drugiej instancji w ramach sporów skarbowych. Zabiegiem upraszczającym przebieg postępowań może okazać się zniesienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej oraz dyrektorów izb celnych. Zwłaszcza w przypadku GIKS powstała problem właściwości w postępowaniach kontrolnych, raz – dyrektor izby skarbowej, innym razem – GIKS.

Nie wykluczone, że dość istotną zmianą może okazać się Centralny Rejestr Danych Podatkowych. Jest to temat na odrębny wpis. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy ma on służyć przede wszystkim gromadzenia oraz przetwarzania danych wynikających z deklaracji, decyzji czy tytułów wykonawczych. Proces przetwarzania takich danych będzie sporym wyzwaniem.

W tym miejscu warto wspomnieć o Dziale V ustawy pt. Kontrola celno-skarbowa, audyt, czynności audytowe, urzędowe sprawdzenie oraz szczególne uprawnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Regulacje ww. działu mają charakter procesowy i będą współkształtować sposób prowadzenia i przebiegu sporów skarbowych. Wspomnianym czynnościom zostanie poświęcony osobny wpis.