“Niewiedza” kierownika jednostki sektora finansów publicznych

W ramach postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych często pojawia się problem wiedzy kierownika jednostki sektora finansów publicznych (a właściwie braku wiedzy). Nie chodzi przy tym o wiedzę merytoryczną związaną ze statutową działalnością jednostki, lecz o wiedzę dotycząca finansów. Skąd rozróżnienie… Otóż, kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych najczęściej jest osoba, która doskonale orientuje się w “sferze operacyjnej” jednostki. Funkcję kierowniczą wykonuje często najstarszy stażem pracownik, najbardziej doświadczony, utytułowany, najwyższy stopniem. Dzieje się tak w służbie zdrowia, działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej, a nawet w służbach mundurowych.

Doskonała orientacja w działalności statutowej kierownika jednostki MUSI jednak być powiązana z gruntowną wiedzą dotycząca finansów. Kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za gospodarkę finansową, w tym naruszenia, które w jednostce mają miejsce. Zdarza się często, że kierownik tłumaczy się “niewiedzą” z zakresu finansów; brakiem odpowiedniego wykształcenia; że od tego ma pracowników, itp.

Jakkolwiek powyższe wyjaśnienia kierownika jednostki mają swoje uzasadnienie, to w ramach reżimu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych są nieistotne lub ich znaczenie jest niewielkie. Dlaczego? Otóż, “ułożenie” gospodarki finansowej jednostki, w tym procedur jest nie tyle obowiązkiem kierownika, co powinno być uznane za podstawową powinność przy pełnieniu takiej funkcji. Kierownika ocenia się poprzez dochowanie tzw. aktów staranności. Bardzo dobitnie wyraziła się na ten temat Główna Komisja Orzekająca w orzeczeniu z 8 maja 2014 roku: “niewiedza ta przemawia na niekorzyść obwinionego, który – pełniąc funkcję (…) [kierownika j.s.t.p. – dod. T.B.] – powinien dołożyć należytej staranności co do upewnienia się, skąd pochodzą środki i czy dokonywane wydatki są zgodne z prawem” (zarzut dotyczył wydatkowania dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem).

Podsumowując, możemy przyjąć bardzo proste stwierdzenie. “Niewiedza” z zakresu finansów szkodzi, a kierownikowi jednostki sektora finansów szkodzi nawet bardziej…