Pre-współczynnik, pre-proporcja, czyli sposób określenia proporcji. VAT 2016.

W dniu 1 stycznia 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług (por. ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych, Dz. U. poz. 605). Dość istotną zmianą jest tzw. pre-współczynnik albo pre-proporcja, określane w ustawie mianem “sposobu określenia proporcji”. Punktem odniesienia należy uczynić prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Dodane art. 86 ust. 2a -2h ustawy o VAT stanowią dość rozbudowany zbiór regulacji i bez wątpienia stanowić będą wyzwanie dla systemów ewidencyjno – księgowych. Istota rozwiązania sprowadza się do ustalenia reguł odliczania podatku VAT naliczonego, przy prowadzeniu tzw. aktywności mieszanej. Warto podkreślić, że problem nie jest nowy, lecz znany wcześniejszej konstrukcji podatku VAT, przy czym nawet stanowisko o wcześniejszym braku mechanizmu też jest upraszczające.

Najogólniej rzecz ujmując, chodzi o VAT zakupowy, który wiąże się zarówno z działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT (podatek VAT należny), jak również z aktywnością, która nie podlega pod opodatkowanie podatkiem VAT. Łatwo zauważyć, że skomplikowana struktura zakupowa (dla potrzeb VAT) będzie szczególnie rozbudowana w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, co w powiązaniu z centralizacją uprawnia do twierdzenia, że 2016 może być w sektorze samorządowym określany mianem roku VAT-u…

Wracając do tematu podkreślić należy, że prowadzenie działalności gospodarczej (w rozumieniu VAT) oraz innej działalności aktualizuje obowiązek ustalenia tzw. pre-współczynnika, czyli sposobu określenia proporcji. Innymi słowy, obowiązek podatnika sprowadza się do wskazania metody oddającej specyfikę działalności w taki sposób, aby w sposób obiektywny odliczyć podatku VAT naliczonego tylko tyle, a więc w takiej części, która związana jest z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT. Ustawodawca wymienił nawet przykładowe metody, przy czym ich wykorzystanie jest fakultatywne (zatrudnieniowa, godzinowa, przychodowa oraz powierzchniowa).

Będziemy przyglądać się praktyce wdrażania i stosowania wspomnianych przepisów. Cel i istota pre-współczynnika są oczywiste. Zastosowanie może jednak okazać się karkołomną łamigłówką, koszmarem księgowych obsługujących podatników VAT.