Przekazanie sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego

Specyficznym obowiązkiem podatnika jest przekazania do urzędu skarbowego sprawozdania finansowego. Jakkolwiek nie jest to nowy obowiązek, to warto o nim przypomnieć z uwagi na nowy art. 80b k.k.s. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o PIT: podatnicy prowadzący księgi rachunkowe obowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do właściwego urzędu skarbowego sprawozdanie finansowe w terminie złożenia zeznania.

Od 1 stycznia 2017 r. termin złożenia zeznania podatkowego zyskał na znaczeniu także z perspektywy cen transferowych. W znowelizowanej ustawie wprowadzono obowiązek składania do urzędu skarbowego oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych właśnie do dnia złożenia rocznego zeznania podatkowego. Więcej informacji o oświadczeniu znajduje się w artykule Oświadczenie składane do Urzędu Skarbowego na stronie powiazane.pl w całości poświęconej dokumentacji cen transferowych.

Wspomniany wyżej obowiązek przekazania sprawozdania finansowego powiązany jest z przepisami ustawy o rachunkowości. W przepisach prawa bilansowego wyjaśniono bowiem nie tylko zakres podmiotowy jej stosowania (art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości), ale wyodrębniono również prawny obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego. Innymi słowy, wyjaśnienie, kogo obejmuje pojęcie “podatnika prowadzącego księgi rachunkowe”, który jest zobowiązany sporządzać sprawozdanie finansowe musi wynikać z ustalenia prawnego obowiązku wynikającego właśnie z ustawy o rachunkowości.

Warto również pamiętać, że ustawa o rachunkowości “wyodrębnia” między innymi osoby fizyczne oraz osobowe spółki prawa handlowego, a nadto spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o rachunkowości są to odrębne względem siebie jednostki, a zatem księgi rachunkowe prowadzi albo osoba fizyczna, albo osobowa spółka prawa handlowego, względnie spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób fizycznych lub spółka partnerska. Obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego nałożony jest z kolei na jednostki, a więc nie tyle na osoby fizyczne działające przy wykorzystaniu ww. form organizacyjno-prawnych, co na jednostki w takich formach działające.

Powyższe ma o tyle duże znaczenie, że podatnikiem PIT są osoby fizyczne, a nie wspomniane wyżej jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości. W tych okolicznościach pojawia się pytanie o zakres podmiotowy obowiązku przekazania do urzędu skarbowego sprawozdania finansowego. Na gruncie ustawy o PIT działalność w formie osobowej spółki prawa handlowego lub spółki cywilnej jest wyłącznie elementem szczególnego źródła przysporzeń majątkowych (art. 8 ustawy o PIT), a nie odrębnym podatnikiem lub kumulacją podmiotową na gruncie PIT. Innymi słowy, czasami w uproszczeniu przyjmuje się, że podatnik prowadzi aktywność zawodową w formie handlowej spółki osobowej lub spółki cywilnej. Są to jednak odrębne względem siebie jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Więcej na temat sprawozdawczości  spółek osobowych można znaleźć na stronie komandytowa.pl w artykule Kto, kiedy i gdzie składa sprawozdanie finansowe spółki komandytowej? oraz Sprawozdanie z działalności również dla niektórych spółek komandytowych.

Na gruncie ustawy o PIT przyjmuje się, że osoby fizyczne uzyskujące przychody z działalności prowadzonej w formie osobowej spółki prawa handlowego lub spółki cywilnej mają obowiązek złożenia takiego sprawozdania finansowego (spółki), ale co do podstaw takiego obowiązku można zgłosić zastrzeżenia. W par. 4 ust. 3 Rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych określono nawet reguły właściwości. Zgłosić należy jednak wątpliwości, czy takie uregulowanie daje podstawę do ukarania wspólnika, który sprawozdania finansowego (spółki) nie złoży. Odpowiedzialność karna skarbowa obejmuje przepisy typu blankietowego, a więc wyjaśnienie treści wymaga precyzji na gruncie przepisów prawa podatkowego. Na zakończenie przypomnijmy, że z dniem 1 stycznia 2015 roku w katalogu czynów zabronionych mamy art. 80b k.k.s.: kto wbrew obowiązkowi nie przekazuje w terminie właściwemu organowi podatkowemu sprawozdania finansowego, opinii lub raportu, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.