Pomysł na jednoinstancyjne postępowanie podatkowe

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

O istocie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego pisaliśmy w ubiegłym roku. Jest to fundamentalna zasada, którą sprowadzić można do obowiązku dwukrotnego rozpoznania sprawy, czyli konieczności przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (cyt. za WSA w Lublinie). Jest to zatem podstawowe uprawnienie podatnika, które jednak często przez organ odwoławczy nie jest należycie przestrzegane, o czym również pisaliśmy szerzej w ubiegłym roku: Postępowanie odwoławcze – droga “na skróty”Biorąc zatem pod uwagę styk istoty wspomnianej zasady z praktyką postępowań odwoławczych warto przemyśleć sprawę planów dotyczących wprowadzenia postępowania jednoinstancyjnego.

Czytaj dalej

Krajowa Administracja Skarbowa – idea, oczekiwania i komentarze

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Pojęcie “KAS” lub szerzej – Krajowa Administracja Skarbowa gości w debacie publicznej od kilku miesięcy. Idea pomysłu ujednolicenia struktur fiskalnych jest z założenia odbierana pozytywnie i nawet oczekiwana. Rozbicie na pion celny, podatkowy oraz skarbowy nie jest zrozumiałe dla podatników. Zdarza się, że podatnik nie potrafi wyjaśnić, czy jeszcze trwa kontrola podatkowa, czy może już postępowanie podatkowe, a może jednak postępowanie kontrolne. Zlewa się również pojęcie Urzędu Skarbowego z Urzędem Kontroli Skarbowej. Nie do końca zrozumiałe jest, dlaczego raz organem odwoławczym jest Dyrektor Izby Skarbowej, a innym razem zwracamy się do Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej. Klasyką niejasności jest podział na kontrolę podatkową oraz kontrolę skarbową. Czytaj dalej

Ogólna klauzula o unikaniu opodatkowania – projekt w nowej, starej odsłonie…

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania nie jest działaniem nowym. Ujawnia się przy okazji podejmowanych prób uszczelnienia systemu podatkowego. Trudność w precyzyjnym uregulowaniu tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania związana jest jednak nie tyle z wymogami prawidłowej legislacji, co w trudności ustalenia, co jest unikaniem, a co elementem optymalizacji finansowej w zakresie podatków. Innymi słowy, w tzw. klauzuli unikania opodatkowania krzyżują się aspekty prawne, ekonomiczne oraz finansowe.

Czytaj dalej

Restrukturyzacja należności jednostek sektora finansów publicznych, czyli o nowelizacji ustawy o finansach publicznych

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych

Bardzo niewiele uwagi poświęca się tzw. ulgom w poborze, a chodzi przecież o możliwość uprzywilejowania zobowiązanego. Jest to poważny problem sektora finansów publicznych, ponieważ często względy celowościowe przemawiają za umorzeniem całości lub części należności, a wątpliwości interpretacyjne blokują uzasadnione indywidualnie lub publicznie decyzje w tym zakresie. Z drugiej zaś strony nadużywanie wspomnianej instytucji wywołuje wątpliwości społeczne. Warto zatem odnotować projekt z dnia 19 lutego 2016 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych. Czytaj dalej

Pre-współczynnik, pre-proporcja, czyli sposób określenia proporcji. VAT 2016.

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

W dniu 1 stycznia 2016 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług (por. ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo zamówień publicznych, Dz. U. poz. 605). Dość istotną zmianą jest tzw. pre-współczynnik albo pre-proporcja, określane w ustawie mianem “sposobu określenia proporcji”. Punktem odniesienia należy uczynić prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Czytaj dalej

Centralizacja VAT w jednostkach samorządu terytorialnego – projekt ustawy

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Czekaliśmy, czekaliśmy i się doczekaliśmy. Mowa o projekcie ustawy wykonującej orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-276/14, czyli orzeczenie dotyczącego podatku VAT w gminach, a szerzej – problemu samodzielności jednostek budżetowych w ramach rozliczeń podatku od towarów i usług. Projekt ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków europejskich przez jednostki samorządu terytorialnego oraz o zmianie ustawy o finansach publicznych (z dnia 14 stycznia 2016 roku) ledwie ujrzał światło dzienne, a już stał się podstawą medialnych dywagacji na temat konsekwencji centralizacji dotyczących zwrotu środków. Czytaj dalej

… na korzyść podatnika, czyli interpretacja ogólna Ministra Finansów

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika ma już swoją tradycję w systemie podatkowym i, co równie ciekawe, w dyskusji politycznej. Jakkolwiek sprawa nieco ucichła, to jednak Minister Finansów w interpretacji ogólnej z dnia 29 grudnia 2015 roku, słusznie, podjął się próby wyjaśnienia jej znaczenia dla systemu podatkowego. Chodzi oczywiście o wykładnię “nowego” art. 2a ordynacji podatkowej: Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika, który obowiązuje od dnia 1 stycznia 2016 roku.

Czytaj dalej

2016: nowy art. 62b ordynacji podatkowej

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Praktyka gospodarcza od lat zmagała się z problemem uiszczenia podatku przez osobę trzecią. Zdania, co do możliwości wykonania zobowiązania publicznoprawnego przez podmiot inny niż podatnik były podzielone. Przeważał pogląd sprzeciwiający się takiej możliwości, ale nie brakowało głosów dopuszczających takie ułatwienie. Z dniem 1 stycznia 2016 roku wchodzi nowy art. 62b ordynacji podatkowej. Czytaj dalej

Kontratypy w dyscyplinie finansów publicznych

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych

Jedną z podstawowych konstrukcji prawnych prawa karnego stanowi kontratyp. Istota kontratypu sprowadza się do wyłączenia karnej bezprawności czynu (zachowania), a więc punktem odniesienia należy uczynić bezprawność zachowania, sprzeczność czynu z normami prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie chodzi o sprzeczność z jakimikolwiek normami prawa, lecz sprzeczność z normami dotyczącymi dyscypliny finansów publicznych, ładem finansów publicznych. Chodzi o naruszenie zakazu lub nakazu wynikających z przepisów o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Czytaj dalej

Uniwersytety kontra ZUS – ciąg dalszy…

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Nie tak dawno pisaliśmy o orzeczeniu Sądu Najwyższego, w którym przyjęto, że umowa z wykładowcą może być umową rezultatu: (Wykładowcy i sędziowie kontra ZUS. ZUS przegrywa spór przed Sądem Najwyższym). Minęło kilkanaście tygodni i doniesienia medialne wskazują na kolejny wyrok, tym razem po myśli ZUS. Uczelnia przegrała spór o istotę umowy z przeniesieniem autorskich praw majątkowych. Zdaniem ZUS są to umowy starannego działania, a więc takie, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Pisząc krótko: są “ozusowane”.

Czytaj dalej

Finanse publiczne w ujęciu prywatnym, czyli prywatne finanse publiczne

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych

Zjawiska finansowe w sektorze finansów publicznych, czyli procesy gromadzenia i wydatkowania środków publicznych kształtują finanse publiczne. Teoretycznie relatywnie łatwo oddzielić sektor finansów publicznych od tzw. finansów prywatnych. Abstrahując bowiem od ustalenia chwili przejścia środków z funduszy prywatnych do publicznych oraz publicznych do prywatnych, o charakterze środków (w sensie własnościowym) decyduje status podmiotu dysponującego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2007 roku, sygn. akt V SA/Wa 495/07). Czym bardziej szczegółowo zaczniemy jednak analizować problem “styku” finansów publicznych oraz finansów prywatnych, tym szybciej dostrzeżemy coraz więcej wątpliwości natury podstawowej. W tym kontekście zastanawia nowa praktyka finansowych organów dochodzeniowych bazująca na założeniu, iż uszczerbek w dochodzie publicznym jest szkodą w znaczeniu prywatnoprawnym… Czytaj dalej

C-276/14 – jednostka budżetowa a podatnik VAT

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Jeszcze nie tak dawno zastanawialiśmy się nad stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – Gmina i jednostki organizacyjne Gminy a status podatnika VAT –  a od 29 września 2015 roku przewidywania stały się faktem. Trybunał w sprawie pod sygn. C-276/14 przyjął, że gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie. Ostatecznie dwudziestoletnia praktyka stosowania konstrukcji VAT w jednostkach samorządu terytorialnego odchodzi w zapomnienie. Czytaj dalej

Istota sporu skarbowego na przykładzie…

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

… wątpliwości dotyczącej opodatkowania czynności podatkiem VAT. Dlaczego nie możemy przyjąć, że prowadzimy albo spór podatkowy, albo spór karny skarbowy, albo wręcz spór o naruszenie dyscypliny finansów publicznych? Dlaczego karuzela podatkowa to nie tylko postępowanie podatkowe lub postępowanie kontrolne? Dlaczego spór z ZUS to nie tylko postępowanie przed sądami powszechnymi? Dlaczego wreszcie sprawa prowadzona przez rzecznika dyscypliny, to nie wyłącznie postępowanie w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych? Czytaj dalej

Wykładowcy i sędziowie kontra ZUS. ZUS przegrywa spór w Sądzie Najwyższym

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Od kilkunastu miesięcy daje się zaobserwować wzmożoną aktywność ZUS w zakresie kwestionowania charakteru prawnego umów cywilnoprawnych. Kontrole ZUS bulwersują jednak przede wszystkim płatników, którzy uprzednio przechodzili kontrole z wynikiem pozytywnym. Innymi słowy, ZUS zaczął podważać dotychczasową praktykę współpracy w ramach umów o dzieło twórcze z wykładowcami, nauczycielami, osobami prowadzącymi szkolenia. Nie trudno było przewidywać, że sprawy te wcześniej czy później znajdą się w Sądzie Najwyższym. Spory z ZUS mają bowiem z jednej strony wymiar finansowy, z drugiej zaś dotycząc zagadnień wątpliwych, charakteryzujących się rozbieżnymi stanowiskami w doktrynie i praktyce stosowania przepisów prawa cywilnego. Czytaj dalej

Dylematy osób zarządzających, czyli kontrakt menadżerski a ZUS

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 roku Sąd Najwyższy w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I UK 207/14 postanowił przekazać do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sąd Najwyższego bardzo istotne dla menedżerów zagadnienie prawne: czy tytułem do podlegania ubezpieczeniom społecznym przez członka zarządu spółki akcyjnej, który zawarł z tą spółką umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania (kontrakt menadżerski) w ramach prowadzonej przez siebie pozarolniczej działalności gospodarczej, jest prowadzenie tej działalności (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r.; poz.1442 ze zm.), czy umowa o świadczenie usług (art. 6 ust.1 pkt 4 tej ustawy)W dniu 17 czerwca 2015 roku Sąd Najwyższy wydał uchwałę (sygn. akt III UZP 2/15), której nadał moc zasady prawnej. Czytaj dalej

Samozatrudnienie a umowa o pracę, czyli o wyroku Sądu Najwyższego słów kilka…

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Cytat: Powódka była dyspozycyjna i podporządkowana wobec pozwanego oraz zobowiązana do osobistego wykonywania określonych zadań na ryzyko pracodawcy. Powódka była kontrolowana przez przełożonych w zakresie realizacji zadań oraz czasu pracy, nie miała swobody w ustalaniu częstotliwości spotkań, ilości przekazanych materiałów, ciążył na niej obowiązek raportowania celem udokumentowania wykonanych prac. Za wykonywaną pracę miała ustalone stałe wynagrodzenie za pracę. Zobowiązana była do usprawiedliwiania nieobecności poprzez przedkładanie zwolnienia lekarskiego, bądź uzyskanie zgody przełożonego na niewykonywanie określonych w tym czasie zadań – tak Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 roku, sygn. II PK 189/14 uznając współprace w ramach tzw. samozatrudnienia umową o pracę. Czytaj dalej

Spory skarbowe z ZUS, czyli umowa o dzieło na cenzurowanym

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Wdanie się w spór z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych lub płatników składek oznacza drogę przez nieznane. Niby charakter przepisów zbliżony do podatkowych; niby podobna procedura; niby zbliżone środki zaskarżenia… a jednak spór skarbowy z ZUS jest jedynym w swoim rodzaju. Czytaj dalej

Sprawozdawczość budżetowa a “kwota bagatelna”

By | Blog o sporach skarbowych, Spory o dyscyplinę finansów publicznych

Jedną z częstszych nieprawidłowości w jednostkach sektora finansów publicznych jest nieterminowe przekazanie sprawozdania budżetowego odbiorcy. Mowa o art. 18 pkt 2 u.d.f.p. [Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest] niesporządzenie lub nieprzekazanie w terminie sprawozdania z wykonania procesów gromadzenia środków publicznych i ich rozdysponowania albo wykazanie w tym sprawozdaniu danych niezgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej. W praktyce orzeczniczej ujawniła się jednak wątpliwość, czy wspomniany czyn wiąże się z koniecznością ustalenia kwoty “szkodliwości” dla finansów publicznych. Od tego bowiem zależy możliwość zastosowania wyłączenia spod odpowiedzialności czynów o skutkach nieprzekraczających kwoty bagatelnej. Czytaj dalej

Postępowanie odwoławcze – droga “na skróty”

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Na łamach Rzeczpospolitej ukazał się bardzo ważny tekst sędziego Antoniego Górskiego (Sądy odwoławcze zbyt często chodzą na skróty). Wprawdzie Autor odniósł się do postępowania cywilnego, ale wnioski można przenieść na grunt innych postępowań, zwłaszcza postępowania administracyjnego oraz postępowania podatkowego. Przypomnijmy, na czym polega postępowania dowodowe (co przypominał Autor): etap I – zgłaszanie twierdzeń o faktach, etap II – przedstawienie dowodów na poparcie wspomnianych twierdzeń oraz etap III – ocena twierdzeń i przedstawionych dowodów. Tyle i aż tyle.

Czytaj dalej

Utrudnianie kontroli podatkowej a czyn z art. 83 k.k.s.

By | Blog o sporach skarbowych, Spory karne skarbowe, Spory o dyscyplinę finansów publicznych, Spory o podatki

Aktywność podatnika może być przedmiotem zainteresowania organów podatkowych, celnych oraz skarbowych. Na podstawie całokształtu przepisów o czynnościach sprawdzających, kontroli podatkowej czy tzw. kontroli skarbowej da się wyprowadzić wniosek o obowiązku współdziałania podatnika z wymienionymi organami przy wykonywaniu lub próbie wykonywania przez te organy czynności kontrolnych. Utrudnianie czynności kontrolnych jest karalne. Zgodnie z art. 83 k.k.s.: kto osobie uprawnionej do przeprowadzenia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli skarbowej lub czynności kontrolnych w zakresie szczególnego nadzoru podatkowego udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, w szczególności kto wbrew żądaniu tej osoby nie okazuje księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej lub księgę lub inny dokument niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznymi, ukrywa lub usuwa podlega karze. Pytanie brzmi, co oznacza czynność sprawcza “utrudnia”? Czytaj dalej