Zatory płatnicze a CIT i PIT, czyli zmiany, zmiany, zmiany…

Mało kto pamięta ustawę z dnia 16 listopada 2012 roku o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce. Tytuł wspomnianego aktu prawnego trudno wprost powiązać z przepisami prawa podatkowego. A jednak właśnie na podstawie tej ustawy wprowadzono rozwiązania art. 15b ustawy o CIT oraz art 24d ustawy o PIT, które miały zapobiegać zatorom płatniczym. Cel był słuszny, założenia wykonawcze całkiem, całkiem, ale…

…czegoś zabrakło. Przypomnijmy, że założeniem było częściowe lub całkowite pozbawienie podatnika prawa do zaliczenia w koszty podatkowe wydatków, które nie zostały uregulowane terminowo. Jakkolwiek chodziło o powiązanie momentu “zaliczenia w koszty” od kasowego rozliczenia zobowiązania, to w praktyce zastosowanie wspomnianych przepisów wiązało się z licznymi trudnościami dla wszystkich podatników. Nie sposób wymienić wszystkich wątpliwości interpretacyjnych, ale warto zwrócić uwagę na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 10 stycznia 2014 roku, znak ILPB1/415-1142/13-2/AG : Jeżeli podatnik zaliczy do kosztów uzyskania przychodów kwotę odpisu amortyzacyjnego dokonywanego od leasingowanego składnika majątku oraz jednocześnie kwota ta nie znajdzie pokrycia w płatnościach dokonanych przez podatnika na rzecz finansującego (należy uwzględnić wszystkie płatności dotyczące umowy leasingowej) i podatnik nie ureguluje tej kwoty w terminach odpowiednio 30 dni od daty upływu terminu płatności lub 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, podatnik obowiązany będzie do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę tego odpisu amortyzacyjnego. Nie chodzi nawet o zajęte stanowisko, lecz o istotę problemów, których rozwiązanie wymagało zabiegów korygujących, a to z kolei utrudniało prawidłowe wykonanie obowiązków wobec fiskusa.

Wspomniane przepisy ostatecznie z dniem 31 grudnia 2015 roku przestaną obowiązywać. Po trzech latach ustawodawca zdecydował się na wycofanie tego rozwiązania z systemu podatkowego (por. art. 2 i 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw). Przykład wspomnianych przepisów, ich genezy jest dobrym przykładem, że rozwiązaniem problemów gospodarczych nie może być ot tak “ustawa”.